Merkingar á geymsluþoli

Matvæli eiga að vera merkt með „best fyrir” eða „best fyrir lok”. Kælivörur sem hafa fimm daga geymsluþol eða skemmra eiga þó að vera merkt með „síðasti neysludagur”. Allar kælivörur sem hafa þriggja mánaða geymsluþol eða skemmra, eiga jafnframt að vera merkt með „pökkunardagur”. Orðunum fylgi annaðhvort sjálf dagsetningin eða tilvísun í það hvar dagsetningin kemur fram.

Dagsetning skal tilgreind sem dagur, mánuður og ár, en eftirfarandi frávik eru heimil:

a) fyrir matvæli sem geymast þrjá mánuði eða skemur nægir að tilgreina dag og mánuð;

b) fyrir matvæli sem geymast í 18 mánuði eða skemur, þó lengur en 3 mánuði, nægir að tilgreina mánuð og ár;

c) fyrir matvæli sem geymast lengur en 18 mánuði nægir að tilgreina ár.

Óheimilt er að:

• gera breytingu á merkingu geymsluskilyrða og geymsluþols á umbúðum matvæla;
• dreifa matvælum eftir dagsetningu „síðasta neysludags” og tímabil „best fyrir” merkingu;

Meginregla um geymsluþolsmerkingar

Ekki er skylt að tilgreina geymsluþol þegar um er að ræða:

• ferska ávexti og grænmeti, þar með taldar kartöflur sem ekki hafa verið flysjaðar, sneiddar eða meðhöndlaðar með öðrum hætti. Undanþága þessi nær ekki til spírandi fræja eða sambærilegra afurða svo sem belgaldinspíra;
• vín, líkjöra, freyðivín, kryddvín og sambærilegar afurðir úr ávöxtum öðrum en þrúgum einnig drykkjarvörur sem flokkast undir tollflokkinn 22.06, skv. alþjóða tollskránni og framleiddar eru úr þrúgum eða þrúgusafa;
• drykkjarvörur sem í eru 10% eða meira of vínanda miðað við rúmmál;
• gosdrykki, aldinsafa, nektar og áfenga drykki í ílátum sem rúma 5 l eða meira til afgreiðslu til stóreldhúsa;
• bökunarvörur sem að öllu jöfnu er neytt innan sólarhrings frá framleiðslu. Rotvarðar vörur skulu þó vera geymsluþolsmerktar;
• edik;
• matarsalt;
• sykur;
• sælgæti sem nær eingöngu er gert úr bragðbættum og/eða lituðum sykri;
• tyggigúmmí og hliðstæðar tyggivörur;
• einstaka einingar of ís, þar sem geymsluþol kemur fram á ytri umbúðum.

Ákvörðun á geymsluþoli

Framleiðandi vöru ákvarðar og ber ábyrgð á geymsluþolsmerkingu hennar. Við ákvörðun geymsluþols skal tekið tillit til eðlis vörunnar, flutnings-, dreifingar- og geymsluskilyrða.

Notkun hráefna með útrunnið geymsluþol

Notkun hráefnis sem komið er fram yfir merkta “best fyrir” dagsetningu í hvers lags framleiðslu er með öllu óheimil. Í 3. gr. og 20. gr. reglugerðar nr. 503/2005 um merkingu matvæla kemur skýrt fram hvaða geymsluþolsmerkingar þurfa að vera á matvælum og einnig hvaða skilyrði gilda um dreifingu á matvælum sem skylt er að merkja með geymsluþoli.

Þrátt fyrir að geymsluþolsmerkingin “best fyrir” gefi til kynna lágmarksgeymsluþol og að matvæli geti haldið eiginleikum sínum fram yfir merkta “best fyrir” dagsetningu þá er með öllu óheimilt, skv. ofangreindri reglugerð, að dreifa matvælum sem komin eru fram yfir þá dagsetningu.

Þetta gildir jafnt um dreifingu matvæla með einstaka hráefnum sem komin eru fram yfir merkta “best fyrir” dagsetningu þó svo að matvælin sjálf séu innan “best fyrir” dagsetningar eða dreifingu á forpökkuðum matvælum sem komin eru fram yfir merkta dagsetningu.

Ef framleiðendur nota hráefni sem er u.þ.b. að fara fram yfir merkta “best fyrir” dagsetningu til framleiðslu á matvælum sem fá svo aðra “best fyrir” dagsetningu en hráefnið var með, þá eru framleiðendurnir að breyta merkingu á geymsluþoli matvæla og er slíkt óheimilt skv. 2. mgr. 20. gr. reglugerðar nr. 503/2005 um merkingu matvæla.