English
Matvælastofnun
Text
EFTIRLIT - KJÖT OG KJÖTAFURÐIR
Heilbrigðisskoðun lifandi dýra

Kjötskoðunarlæknar heilbrigðisskoða sláturdýr og sláturafurðir samkvæmt ákvæðum í reglugerð nr. 168/1970 um heilbrigðisskoðun sláturafurða, með áorðnum breytingum. Áður en búfé er slátrað skal kjötskoðunarlæknir skoða sláturdýr lifandi til að gera sér sem gleggsta grein fyrir heilsufari þeirra og hvort um sjúkdóma eða eitranir geti verið að ræða. Í lögum nr. 96/1997 um eldi og heilbrigði sláturdýra, slátrun, mat og meðferð sláturdýra, er heimild til að skoða sláturdýr heima á býli hjá bóndanum. Það er gert í nokkrum tilvikum. Þannig eru tekin sýni af alifuglum á eldistímanum og þau rannsökuð með tilliti til Salmonella og Campylobacter og einnig af öðrum dýrum ef ástæða þykir til. Við skoðun á lifandi dýrum er einnig kannað hvort þau eru hrein eða óhrein. Kjötskoðunarlæknir skal einnig hafa gát á því að ómannúðleg meðferð eða misþyrming dýra eigi sér ekki stað í sláturhúsum, eða við flutninga á þeim.
Eftirlit með flutningi sláturdýra

Fækkun sláturhúsa hefur leitt af sér lengri flutninga á sláturdýrum sem veldur meira álagi á dýrin. Í dreifibréfi embættis yfirdýralæknis til héraðsdýralækna var þeim falið að fylgjast vel með því að sláturdýrum væri ekki misboðið með löngum flutningum.

Önnur afleiðing af fækkun sláturhúsa, er flutningur sláturdýra milli varnarhólfa (varnarholf_01), en því fylgir aukin hætta á að smitsjúkdómar berist milli varnarsvæða. Þeirri meginreglu er fylgt að flytja ekki fullorðið sauðfé af svæði með fleiri sjúkdóma inn á svæði með færri sjúkdóma, sé þess nokkur kostur. Flutningar sláturdýra milli varnarhólfa hefur einnig í för með sér aukna þörf á góðum þrifum og sótthreinsun á flutningatækjum. Embætti yfirdýralæknis hefur undanfarin ár sent út leiðbeiningar vegna flutninga á sláturdýrum milli varnarhólfa. Þær voru endurskoðaðar og endurbættar árið 2000.

Hér er hægt að nálgast vefrit um meðferð sláturdýra og kjötgæði

Heilbrigðisskoðun sláturafurða

Bæði skrokkar og líffæri eru skoðuð skipulega og litið er eftir breytingum af völdum sjúkdóma eða áverka. Afurðirnar eru dæmdar í 3 flokka með tilliti til heilbrigðis. Í fyrsta flokk fara afurðir sem eru skilyrðislaust hæfar til manneldis. Í annan flokk fara afurðir sem hæfar eru til manneldis vel steiktar eða vel soðnar. Í þriðja flokk fara afurðir sem eru óhæfar til manneldis og dæmdar sjúkar.

Afurðir í fyrsta flokki eru stimplaðar með stimplinum "ICELAND" og löggildingarnúmeri sláturhússins. Kjöt í öðrum flokki fær stimpil sem er jafnarma þríhyrningur með löggildingarnúmeri sláturhúss innan í og afurðir í þriðja flokki eru stimplaðar með ferhyrndum stimpli með orðinu "SJÚKT" innan í. Slíkar afurðir mega ekki fara á markað en skulu fluttar rakleiðis úr sláturhúsi til eyðingar.

 

Kjötskoðunarlæknar annast hreinlætiseftirlit í sláturhúsum annars vegar með sjónmati og hins vegar með gerlafræðilegum aðferðum. Í sauðfjárslátrun skal sjónmeta hreinlæti og skrá.

Kjötmat

Matvælastofnun sinnir yfirkljötmati og ber ábyrgð á kjötmati í sláturhúsum og samræmingu þess.  Sjá lög og reglur um sláturhús og kjötskoðun.

Innheimt er sérstakt gjald af sláturleyfishöfum til að standa straum af kostnaði við yfirkjötmatið. Nemur það 0,55 kr. á hvert innvegið kíló og tekur til kinda-, stórgripa- og svínakjöts.

Við hvert sláturhús starfa kjötmatsmenn sem eru launaðir af sláturleyfishöfum en bera faglega ábyrgð gagnvart Matvælastofnun. Kjötmatið, þ.e. flokkun skrokka eftir holdfyllingu og fitu, gegnir veigamiklu hlutverki sem undirstaða verðlagningar og viðskipta með kjöt og til upplýsingar fyrir búfjárræktina.

Í kjötmatsreglugerðinni (nr. 882/2010) segir m.a. um hlutverk Matvælastofnunar (stytt):

Matvælastofnun skal:
  • hafa forystu um mótun á reglum um gæðamat og flokkun á kjöti.
  • skipuleggja námskeið fyrir kjötmatsmenn.
  • meta hæfni þeirra og setja þeim erindisbréf.
  • leiðbeina þeim og samræma störf þeirra með reglubundnum hætti.
  • skera úr ágreiningi um gæðamat og störf kjötmatsmanna.
  • framkvæma yfirmat samkvæmt rökstuddri beiðni kaupanda eða seljanda.
  • sjá til þess að safnað sé upplýsingum um gæðamat á kjöti og að þær séu til reiðu á aðgengilegu formi.

Niðurstöður


Niðurstöður kjötmats 2010   (úr Starfsskýrslu MAST 2010)

Niðurstöður kjötmats 2009   (úr Starfsskýrslu MAST 2009)


Upplýsingar

Gagnagrunnar

Fróðleikur frá A-Ö

A Á B C D E É F
G H I Í J K L M
N O Ó P R S T U
Ú V X Y Ý Þ Æ Ö

Spurt og Svarað

  • Aðalskrifstofa
  • Austurvegur 64
  • 800 Selfoss
  • Inn- og útflutningsskrifstofa
  • Stórhöfða 23
  • 110 Reykjavík